EN

Til baka í yfirlit

29. júlí 2026

Eyjagöng: Hafbotnsmælingum lokið og borun gengur vel

Sumarið hefur einkennst af mikilli og árangursríkri gagnasöfnun í undirbúnings- og fýsileikarannsóknum fyrir möguleg Eyjagöng. Nýverið lauk viðamiklum hafbotnsmælingum í Eyjasundi, á sama tíma og kjarnaborun á Landeyjasandi hefur náð niður á rúmlega 100 metra dýpi. Tilgangur rannsóknanna er að varpa ljósi á jarðlagaskipan og tæknilegan fýsileika verkefnisins.

Hafbotnsmælingar í Eyjasundi gengu vonum framar

Árangursríkum hljóðendurvarpsmælingum á sjó, sem eru þriðja rannsóknarstig verkefnisins, er nú lokið. Á sjö mælingadögum í júlí voru alls mældir 282 kílómetrar (152 sjómílur) í Eyjasundi. Mælingarnar fóru fram um borð í sjómælingaskipinu Baldri frá Landhelgisgæslunni þar sem sérfræðingar nýttu svokallaðan Geo-Sparker búnað til að senda hljóðbylgjur allt að 300 metra niður í sjávarbotninn.

Aðstæður á sjó voru oft krefjandi þar sem mælitækin þola aðeins ölduhæð undir 1,5 metrum, en með góðri skipulagningu tókst að nýta alla mælingaglugga til fulls. Búnaðurinn er nú kominn aftur til Kópavogs þar sem sérfræðingar Íslenskra orkurannsókna (ÍSOR) vinna úr því gríðarlega magni gagna sem safnaðist.

Siglingalínur Baldurs við mælingarnar. Heimild: Marinetraffic. Mynd: eyjagong.is

Sunnlenskir borverktakar ná niður á fast berglag

Á landi miðar borun rannsóknarholunnar EG-02 á Landeyjasandi vel áfram. Þar eru það starfsmenn Ræktunarsambands Flóa og Skeiða sem halda um stjórnvölinn. Borunin er nú komin niður á rúmlega 108 metra dýpi, en stefnt er að því að safna bergsýnum allt niður á 300 metra dýpi.

Búið er að fóðra holuna niður í gegnum sandinn á 41 metra dýpi og tekur þar við fast klettalag. Fyrstu greiningar á kjarnaskurðum sýna olivínbasalt, sem er þétt og sterk blágrýti. Í jarðgangagerð er sú berggerð talin mjög hagstæð þar sem hún veitir góðan stöðugleika. Vandað er til verka við borunina til að tryggja að óskemmd bergsýni fáist til frekari greiningar, en framvindan á Landeyjasandi hefur verið mjög sambærileg við boranir sem gerðar voru í Vestmannaeyjum.

Borun rannsóknarholu EG-02 gengur vel. Mynd: eyjagong.is

Þríþætt heildarmynd af jarðlögunum

Í sumar hefur verið unnið á öllum þremur rannsóknarþrepum verkefnisins í einu:

  • Holusjármælingar í Vestmannaeyjum (EG-01): ÍSOR notar háskerpumyndir til að greina sprungustefnur og berggæði í Eyjum.
  • Kjarnaborun á Landeyjasandi (EG-02): Ræktunarsamband Flóa og Skeiða sækir áþreifanleg bergsýni meginlandsmegin.
  • Hafbotnsmælingar á sjó: Sjómælingar brúa bilið þar á milli og tengja jarðfræðilíkanið saman undir hafsbotninum.

Með þessari samhæfingu fást ómetanleg gögn sem munu nýtast verkfræðingum og jarðfræðingum við áframhaldandi hönnun, áhættumat og ákvarðanatöku um framtíð samgangna milli lands og Eyja.

Nánar má lesa um framgang verkefnisins á eyjagong.is

Hér má sjá myndband þar sem rætt er við Harald Pálsson framkvæmdastjóra Eyjaganga um sjómælingarnar.